بازنشستگی در ....

بازنشستگی در ایران.....

مقدمه

در سطح کشور هجده صندوق بازنشستگی وجود دارد که از این تعداد چهار صندوق اصلی تامین اجتماعی ،بازنشستگی کشوری، فولاد ،روستائیان و عشایر در زیر مجموعه وزارت تعاون فعالیت می کنند. این چهار صندوق بخش چشمگیری از بازارهای مالی کشور را در اختیار دارند. این صندوق ها با هدف تضمین آینده کارکنان دولت، پرداخت مستمری و برقراری بیمه های درمانی و بیکاری به منظور ایجاد رفاه اجتماعی ایجاد شده است .

اهمیت بیمه بازنشستگی تکمیلی

با توجه به افزایش نرخ رشد جمعیت در سالهای ابتدایی دهه 1360، به نظر میرسد تعداد بازنشستگان بیش از این خواهد

بود و شتاب بیشتری به خود خواهد گرفت .این به این معنی می باشد که بزرگترین پرداخت کنندگان حق بیمه به صندوق های بازنشستگی در حال حاضر، به زودی شروع به برداشت از صندوق های بازنشستگی می کنند و سال به سال بزرگترین دریافت کننده های مزایا از این صندوق ها خواهند بود .

*تشکیل جمعیت سنی فعلی در ایران در نمودار هرم سنی زیر قابل مشاهده می باشد.

براساس اطلاعات، از سال 84 تا 92، میانگین سن بازنشستگی برای مردان 52 سال و 3ماه و برای خانم ها       49 سال و 9ماه بوده است. این در حالی است که امید به زندگی نیز افزایش یافته و طبق آخرین آمار، امید به زندگی برای خانم ها 76.1 و برای آقایان 74.53 سال بوده است.

سن بازنشستگی نسبتاً پایین همراه با امید به زندگی نسبتاً بالا به این معنی است که صندوق های بازنشستگی جهت پوشش خدمات بازنشستگی مادام العمر و یا مستمری های غیرمعین و به شرط فوت توان مالی قبل را ندارد، تعهدات برای مدت زمان بیشتر و در نتیجه بدهی های بالاتری خواهند داشت.

بررسی دوران بازنشستگی

  • بررسی وضعیت مالی بازنشستگان نشان داده است که میزان درآمد ایشان از محل صندوق های بازنشستگی برای گذراندن زندگی در سطح یک زندگی متوسط کافی نمی باشد.
  • بازنشستگی نیز آسیب های مالی و یا روانی خاص خود را دارد و برای اقشار مختلف، اضطراب، نگرانی و فشار مالی را به همراه می آورد. در این دوره، ممکن است نقدینگی افراد نسبت به دورههای قبلی کاهش و هزینهها افزایش یابد.
  • یکی از مهمترین دغدغه های و مشغولیت های ذهنی بازنشستگان، مسائل اقتصادی است. آنها به دلیل کهولت سن، توانایی انجام کار را ندارند، در نتیجه بزرگترین منبع در آمد خود را از دست میدهند.

-در نیمی از کشورهای جهان شامل برخی از بزرگترین اقتصادهای در حال توسعه مانند برزیل، چین و هند، طرحهای بازنشستگی جداگانهای برای کارمندان در بخشهای دولتی و خصوصی وجود دارد .بدین ترتیب افراد در دوران بازنشستگی خود علاوه بر دریافت مبالغ حقوق بازنشستگی از مزایای طرح بیمه بازنشستگی تکمیلی نیز بهرهمند می گردند و حقوق مستمری نیز دریافت می کنند.

باتوجه به این که امکانات کار و فعالیت برای افراد بازنشسته و مسن کاهش می یابند در حالی که همزمان نیازهای مادی و اقتصادی و درمانی آنها افزایش پیدا میکند، بیمه های بازنشستگی تکمیلی راه حلی برای تهیه یک درآمد اضافی برای روزگاران پیری و ناتوانی است.

این نوع بیمه نامه  در کشورهای پیشرفته و مترقی با استقبال و درخواست عامه مردم مواجه شده است و افراد در دوران پیری از مزایای آن بهره مند می گردند.

جمع آوری اطلاعات و تعیین اهداف بازنشستگی باید بر مبنای وضعیت واقعی مشتری باشد که میتوان آن را به دودسته عمده تقسیم بندی کرد:

  • اطلاعات ذهنی )(کیفی)(
  • اطلاعات عینی )(کمی)(

اطلاعات ذهنی معمولا اطلاعاتی هستند که قابل اندازه گیری نخواهند بود و درعین حال از مهمترین عوامل تصمیم گیری برای ورود افراد به این بیمه نامه می باشد. از موارد عوامل ذهنی میتوان به امیدها،ترسها، ارزشها و باورهای مذهبی ،سطح پذیرش ریسک و تحمل آن، ترجیحات سرمایه گذاری، روابط خانوادگی و غیره نام برد. به عبارت دیگر اطلاعات ذهنی حکم شرط لازم را برای پذیرش خرید این بیمه نامه دارد.

اطلاعات عینی افراد در گام بعدی می باشد. در این مرحله تعدادی از موارد ذهنی افراد را می توان به موارد عینی تبدیل کرده و با درکنار هم قراردادن این اطلاعات آینده را برای افراد ترسیم و شبیه سازی کرد. این اطلاعات عبارتند از موجودی دارایی ها و بدهیها، مزایای کارمندی در حین کار، توضیح و اندازه گیری ریسکهای سرمایه گذاری، نرخ مالیات بر درآمد و غیره .

*یکی از شاخص های مهم در ارزیابی صندوق های بازنشستگی، شاخص پشتیبانی می باشد. این شاخص به معنای" نسبت تعداد افرادی که به یک صندوق حق بیمه میپردازند به افرادی که از آن صندوق مستمری دریافت می کنند" می باشند. این نسبت در حالت متعادل بین 6 تا 8 و در پایین ترین حالت 3 می باشد. در ایران متاسفانه صندوق های بازنشستگی از این نسبت فاصله دارند و برآورد هرم جمعیتی در سال 2045 نشان از کاهش شدید این نسبت خواهد داشت.

درایران تمام برنامهریزی بازنشستگی از کانال صندوق هایی درحال اجراست که متاسفانه نه از لحاظ نرخگذاری و نه از لحاظ سرمایه گذاری تخصص کافی ندارند. برنامه بازنشستگی از طریق شرکتهای بیمه با توجه به کنترلهایی که در امور مالی انجام میپذیرد و ارائه صورتهای مالی در طول سال، باعث شفافیت و کنترل بیشتر در امور بیمهای توسط بیمه گذاران و نهاد ناظر است.

همانطور که بیان شد، در 25 سال آینده تعداد افراد پرداخت کننده حق بیمه به شدت از تعداد مستمری بگیران در ایران کمتر خواهد بود و این تهدیدی جدی برای صندوق های بازنشستگی در آینده خواهد بود .

اگر مراحل زندگی را به چهار مرحله اندوختن ،پس انداز، پیش بازنشستگی و بازنشستگی تقسیم بندی کنیم، مراحل اندوختن بین 20 تا 30 سالگی و پسانداز بین30 تا اواسط 40 سالگی  میدانند. در مرحله اندوختن افراد در پی کسب دارایی های ضروری مانند خانه، اتومبیل و ضروریات اولیه می باشد. در مرحله پسانداز که پس از تثبیت شغل افراد می باشد، هدف کسب درآمد بالاتر و برنامه ریزی برای آینده می باشد. با توجه به نیازهای مالی در زمان بازنشستگی و هرم جمعیتی سالهای آتی هدف سنی برنامه بازنشستگی در مرحله پسانداز افراد تعریف خواهد شد و افراد در این بازه سنی، جدیترین جامعه هدف بیمه مستمری و بازنشستگی خواهند بود.

طرح بیمه مستمری و بازنشستگی تکمیلی در شرکت بیمه زندگی خاورمیانه 

تعریف بیمه مستمری و بازنشستگی تکمیلی:

نوعی بیمه عمر به شرط حیات است، که به موجب آن بیمه گر با دریافت حق بیمه(بطور یکجا یا با اقساط)( متعهد به پرداخت بازنشستگی تکمیلی مادام العمر، یا بازنشستگی تکمیلی تا مدت معین می شود.

*اساساً بیمه های عمر سه نوع ریسک را پوشش میدهند:

1. فوت 2. ناتوانی 3. طول عمر  

در بیمه نامه های مستمری و بازنشستگی تکمیلی، برخلاف بیمه های عمر، احتمال حیات طولانی بیمه شده، براساس جداول مرگ و  میر تحت پوشش قرار میگیرد.

طرح بیمه مستمری و بازنشستگی تکمیلی در شرکت بیمه زندگی خاورمیانه با دریافت مجوز از بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در سال 1397 رونمایی شد .بیمه های عمر، پوشش مرگ زودرس و نابهنگام را تامین میکند، حال آنکه بیمه های بازنشستگی تکمیلی، حیات طولانی بیمه شده را تحت پوشش قرار میدهد. چنانچه بیمه شده دارای عمر طولانی باشد ،زندگی اقتصادی او را در ایام پیری و در مقابل مشکلات مالی و اقتصادی ناشی از درآمد تحت پوشش قرار میدهد. با توجه به افزایش امید به زندگی در کشور و افزایش جمعیت افراد مسن، بیمه های مستمری و بازنشستگی تکمیلی برای تامین درآمد آتی این قشر بسیار مناسب است .

مشخصات ویژه بیمه مستمری و بازنشستگی تکمیلی در شرکت بیمه زندگی خاورمیانه چیست ؟

مزایا و تعهدات بیمه بازنشستگی تکمیلی در دوران پرداخت حق بیمه:

  • امکان پرداخت حق بیمه )(ثابت یا افزایشی)( به صورت یکجا، سالانه، شش ماهه، سه ماهه و ماهانه.
  • امکان دریافت اندوخته تشکیل شده بصورت یکجا در پایان دوره.
  • امکان بازخرید بیمه نامه در دوران پرداخت حق بیمه.
  • امکان دریافت وام از محل اندوخته بیمه نامه تا %90  مبلغ اندوخته بیمه نامه  )(پس از گذشت حداقل دو سال از صدور بیمه نامه  و قبل از شروع دریافت مبلغ بازنشستگی تکمیلی)(.
  • امکان افزایش سرمایه فوت و حق بیمه، به منظور جبران آثار منفی تورم )( افزایش سرمایه فوت می تواند کوچکتر یا مساوی افزایش حق بیمه باشد)(.
  • امکان انتخاب سرمایه فوت به هر علت برای هر یک از بیمه شدگان تا سقف پنج میلیارد ریال.
  • امکان انتخاب سرمایه فوت بر اثر حادثه تا سه برابر سرمایه فوت به هر علت تا سقف چهارمیلیارد ریال .
  • پوشش معافیت از پرداخت حق بیمه در صورت از کارافتادگی کامل و دائم به هر علت.
  • امکان انتخاب پوشش بیماریهای خاص .
  • امکان انتخاب پوشش سرطان.
  • امکان انتخاب پوشش هزینه های پزشکی ناشی از حادثه .
  • امکان انتخاب پوشش نقص عضو و از کارافتادگی ناشی از حادثه.
  • معافیت مالیاتی اندوخته بیمه بازنشستگی تکمیلی.
  • معافیت سرمایه بیمه زندگی از مالیات برارث.
  • پرداخت سود مشارکت در منافع علاوه بر سود تضمین شده.
  • امکان انتخاب ذینفعان و سهم ایشان به دلخواه.
  • امکان واریز سپرده اولیه
 انجام کلیه تغییرات  به عنوان مثال تغییر تضمین یا تغییر مدت پرداخت مستمری و غیره )(الحاقیهها)( در زمان

پرداخت حق بیمه امکانپذیر است و در دوران دریافت مستمری امکانپذیر نیست.
بیمه مستمری طرح حامد

 

مزایا و تعهدات  بیمه بازنشستگی تکمیلی در هنگام دریافت مبالغ مستمری و بازنشستگی تکمیلی

  • امکان پرداخت مبلغ بازنشستگی تکمیلی به روش سالانه، ماهانه ، شش ماهه، سه ماهه به دلخواه بیمه گذار.
  • بیمه گذار میتواند میزان مبلغ بازنشستگی تکمیلی خود را سالانه از صفر تا 20 درصد افزایش دهد.
  • امکان بهرهمندی از مزایای تضمین کردن بیمه نامه در طول مدت دریافت بازنشستگی تکمیلی )(در صورت فوت بیمه شده در طول مدت دریافت بازنشستگی تکمیلی، ذینفع می تواند تا پایان دوره تضمین، بازنشستگی تکمیلی دریافت نماید)(.
  • امکان انتخاب پوشش فوت به هر علت تا سقف پنج میلیارد ریال در دوره دریافت مستمری.
  • بهره مندی از سود مشارکت در منافع علاوه بر سود تضمین شده.
  • امکان بازخرید بیمه نامه در طول مدت دریافت بازنشستگی تکمیلی.

نکته1: اخذ پوششهای تکمیلی )(فوت بر اثر حادثه، معافیت و ....)( تنها در دوران پرداخت حق بیمه امکانپذیر است و در دوران دریافت مستمری هیچ گونه پوشش تکمیل ارائه نمی گردد.